- Okul
- Öğretim
- Yönetim
- ÖKH (Özel Kişilik Hizmetleri)
- Sosyal-Kültürel Hizmetler
- Sosyal Yardım Hizmetleri
- Özel Yetiştirme Hizmetleri
- Sağlık Hizmetleri
- Rehberlik Ve Psikolojik Danışma Hizmetleri
- Rehberlik Ve Psikolojik Danışmanın işlevleri (Rehberlik > Psikolojik danışma)
- Birinci İşlev: kişinin kendisini tanımasına yardım etmek
- İkinci İşlev: sosyal uyum
- Üçüncü İşlev: psikolojik danışma
- Rehberliğin dayandığı temeller
- Psikolojik temeller: * Bireysel farklar/ayrılıklar, * Bireysel nitelik farklılıkları, * Cinsiyet farklılıkları, * Cinsiyet farklılıkları, * Ruh sağlığı gelişimi, * Kişilik ve benlik gelişimi
- Sosyolojik temelleri: * Kültür boşluğu, * Yabancılaşma, * Kuşaklar çatışması, * İş yaşamındaki yenilikler
- Felsefi temelleri: Eğitim felsefesi
- Rehberlik servisince yürütülen başlıca hizmetler
- Bireyi tanıma
- Bireyi tanıma teknikleri
- Test teknikleri: Kişilik testleri, Yetenek testleri, Başarı testleri, İlgi envanteri.
- Test dışı teknikler: Gözleme dayalı teknikler, Kendini anlatma teknikleri, Sosyometrik teknikler, Drama ve oyun teknikleri, …
- Problem tarama listesi (Bibliyografi): bireyin sorunlarını kendi görüşleri ile ortaya çıkarmaya yarayan teknik.
- Bilgi toplama ve sunma
- Müşavirlik: öğretmen, yönetici ve aile işbirliğine dayalıdır. Doğrudan öğrenciye yönelik değildir.
- Yöneltme ve yerleştirme
- Oryantasyon: uyum sağlayıcı, koruyucu ve önleyici
- İzleme: süreklilik ilkesi gereği değerlendirme ve önleme amaçlıdır.
- Değerlendirme, araştırma ve tamamlama hizmeti.
- Bireyi tanıma
- Psikolojik Danışma İlkeleri
- Yüz yüze, duygusal yakınlık içinde, uygun ortamda, normal bir kişi olarak, gizlilik…
- Başlıca psikolojik danışma kuramları
- Psikanalitik yaklaşım [Freud, Adler, Jung, Horney, Sullivan, Erikson]
- Birey kötüdür, saldırgandır, cinsle dürtüleri yönlendiricidir
- Tedavi yöntemleri: serbest çağrışım, hipnoz, telkin, rüya analizi, dil sürçmesi
- Davranışçı yaklaşım [Skinner, Pavlow, Watson, Bandura]
- Birey nötrdür, zihni boş olarak dünyaya gelir, etki-tepki ile öğrenir.
- Tedavi yöntemleri: sistematik duyarsızlaştırma, eşik yöntemi, bıktırma, sosyal beceri eğitimi, atılganlık eğitimi
- Hümanist yaklaşım [Rogers, A.Maslow]
- Birey eşsizdir. Birey kendini gerçekleştirmelidir
- Terapötik beceriler ile bireyin özsaygı düzeyini güçlendirme
- Varoluşçu yaklaşım [May, Rank, Yalom]
- Birey özgürdür, özünü ve yolunu kendi seçer
- Farkındalığın yükseltilmesi, seçimlerinin sorumluluklarını üstlenmesi, özgür varoluşunu gerçekleştirmesine yardımcı olunur.
- Bilişsel yaklaşım
- Gestalt yaklaşımı [Koffka, Köhler, Wertheimer]
- Birey bütün olarak değerlendirilir
- Tedavi yöntemleri: rol oynama, farkındalık, duygularını söyle
- Seçim Teorisi (Gerçeklik Terapisi) [Glasser]
- Bireyin temel amacı başarılı bir kimlik kazanmaktır
- Tedavi yöntemleri: yüzleştirme, sorumluluk eğitimi
- Akılcı (Duygusal) Yaklaşım [Ellis]
- Birey akıl ve duygularına göre davranır
- Tedavi yöntemleri: doğru düşünme stratejileri, ev ödevleri
- Gestalt yaklaşımı [Koffka, Köhler, Wertheimer]
- Psikanalitik yaklaşım [Freud, Adler, Jung, Horney, Sullivan, Erikson]
- Rehberliğin türleri
- Hizmet alanına göre: sağlık, sosyal yardım, endüstri…
- Öğretim kademelerine göre: okul öncesi, ilköğretim dönemi, ilköğretim 2. kademe, ortaöğretim dönemi, yüksek öğretim dönemi
- Verilen hizmetin işlevine göre: uyum sağlayıcı, yöneltici, ayarlayıcı, önleyici, geliştirici
- Birey sayısına göre: bireysel rehberlik, rehberliği
- Hizmetin yoğunlaştığı problem anlamına göre
- Eğitsel rehberlik,
- Mesleki rehberlik
- Okul öncesi eğitimden itibaren başlanır.
- Gelişim süreci
- Uyanış ve farkında olma 5-12
- Meslekleri keşif ve araştırma 13-15
- Karar verme 16-18
- Hazırlık 19-23
- İşe yerleşme 23+
- Mesleki gelişim kuramları
- Ginzberg
- Fantezi hayal dönemi 7-12
- Deneme (geçici seçme) 12-17
- Gerçekçi dönem 17-22
- Super
- Büyüme evresi 0-14
- Araştırma evresi 14-24
- Yerleştirme evresi 25-44
- Koruma evresi 45-64
- Çöküş devresi 65+
- Holand
- 6 tip vardır: 1- Gerçekçi, 2- Araştırıcı, 3- Sosyal, 4- Girişimci, 5- Geleneksel, 6- Sanatçı
- Roe
- Maslow temellidir. Ebeveyn tutumu belirleyicidir.
- Ginzberg
- Öğretim kademelerine göre mesleki gelişim görevleri
- 5-12 bütün meslekler önemlidir, çalışma önemli ve gereklidir.
- 12-15 meslekleri keşfetme
- 15-18 kişisel özellikler ve meslek zorluklarının fark edilişi.
- Kişisel rehberlik
- Gelişimsel rehberlik anlayışı
- Hümanist eğitim yaklaşımı
- Koşulsuz saygı/koşulsuz kabul
- İçtenlik ve dürüstlük/açıklık/saydamlık
- Empati
- Parsons’un meslek seçim teorisi: işler değerlendirilir, kişiler değerlendirilir sonra da bunlar eşleştirilir.
Milli eğitim bakanlığı rehberlik hizmetleri örgütü
- Merkez teşkilatı
- İl/ilçe milli eğitim müdürlüğü
- İl milli eğitim müdür yardımcısı ve şube müdürü
- İl danışma komisyonu
- Rehberlik ve araştırma merkezi (RAM)
- Okul Rehberlik ve Psikolojik Danışma Servisi’nce hazırlanan yıllık program ve yürütme planını inceler, görüş belirtir, gerekli önlemleri karara bağlar.
- Okul müdürlüğü
- İl milli eğitim müdür yardımcısı ve şube müdürü
- Okul rehberlik hizmeti
- En önemli alanı Kişisel-Sosyal Rehberliktir.
- Anket yapılacağı zaman öncelikli olarak anket yapılacak örneklem grubun bütün hedef kitleyi temsil etmesi gerekir.
- Koordinatör psikolojik danışman
- Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri etkinliklerine servis elemanı olarak fiili olarak katılmak.
- Programlar ile ilgili öğretmenler kuruluna bilgi vermek
- Rehberlik ve psikolojik danışma servisi ile yönetim arasında koordinasyon sağlamak.
- Okulun rehberlik ve çalışma raporlarını onaylamak birer örneğini RAM’ne göndermek üzere okul müdürüne iletmek.
- Okul Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Kurulu
- Okulun açıldığı ilk ay, ikinci dönem başında yılsonunda üç kez toplanır.
- Kuruldakiler: Okul müdürü, ilgili müdür yardımcısı, psikolojik danışmanlar, sınıf rehber öğretmenlerinden her sınıf seviyesinden temsilciler, disiplin kurulu temsilcisi, okul-aile birliği temsilcisi ve öğrenci temsilcileri.
- Günümüzde(2010), ülkemizde yapılan rehberlik hizmetinin yasal dayanağı 2001 tarihli 24376 sayılı yönetmeliktir.
